นางสาวภิรภร เชษฐวัฒนานุกุล ตัวแทนแปลงใหญ่สวนส้มสายน้ำผึ้งฝาง เปิดเผยว่า ส้มสายน้ำผึ้งฝางเป็นผลไม้เศรษฐกิจสำคัญที่สร้างชื่อเสียงและรายได้แก่จังหวัดเชียงใหม่ แต่ปัจจุบันภาคการผลิตยังคงเผชิญกับความท้าทายหลายด้าน จึงได้สะท้อนปัญหาและยื่นข้อเสนอแนวทางการพัฒนาต่อกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ 4 ประการสำคัญ ได้แก่

ประการแรก ขอรับการสนับสนุนในการเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน โดยเฉพาะการบริหารจัดการปัญหาราคาผลผลิตผันผวน การดูแลผลกระทบจากผลไม้ imported หรือส้มนำเข้าที่ส่งผลกระทบต่อตลาดส้มไทย รวมถึงการลดต้นทุนการผลิตซึ่งปัจจุบันยังคงอยู่ในระดับสูงกว่าหลายประเทศคู่แข่ง

ประการที่สอง ขอการส่งเสริมการเพิ่มมูลค่าให้กับส้มสายน้ำผึ้ง ครอบคลุมตั้งแต่การจำหน่ายผลสด การแปรรูป การวิจัยและนวัตกรรม การพัฒนาบรรจุภัณฑ์ การสร้างแบรนด์ ตลอดจนการขยายตลาดทั้งในและต่างประเทศ เพื่อให้สามารถแข่งขันได้ด้วยคุณภาพ ค่านิยม และอัตลักษณ์ มากกว่าการแข่งขันด้านราคา

ประการที่สาม ขอการสนับสนุนองค์ความรู้ด้านการเกษตรที่ยั่งยืน ที่เชื่อมโยงการผลิต เทคโนโลยี สิ่งแวดล้อม และการตลาดเข้าด้วยกัน เพื่อให้เกษตรกรสามารถปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลง และสร้างแรงจูงใจให้คนรุ่นใหม่กลับมาสานต่ออาชีพสวนส้ม

และประการที่สี่ ขอการผลักดันสร้างการรับรู้และอัตลักษณ์ของส้มสายน้ำผึ้งฝาง GI ให้เป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวาง ผ่านการประชาสัมพันธ์ การสร้างแบรนด์ร่วม การพัฒนามาตรฐาน และการเชื่อมโยงกับการท่องเที่ยวเชิงเกษตร

ทั้งนี้ กลุ่มเกษตรกรระบุว่า ปัจจุบันในพื้นที่เริ่มมีตัวอย่างของการต่อยอดการผลิตไปสู่การสร้างมูลค่าเพิ่ม เช่น สวนส้มปรีชาฝาง ซึ่งพร้อมที่จะเป็นแบบอย่างและศูนย์กลางในการแบ่งปันองค์ความรู้ ประสบการณ์ และแนวทางการพัฒนาร่วมกับภาคเอกชน ภาควิชาการ และภาครัฐ เพื่อร่วมกันยกระดับภาคการเกษตรและสร้างความเข้มแข็งให้แก่เกษตรกรอย่างยั่งยืน

ด้าน นายคเณศ หน่อราช ประธานแปลงใหญ่ส้มสายน้ำผึ้งตำบลโป่งน้ำร้อน เปิดเผยว่า ปัจจุบันอำเภอฝางมีการดำเนินงานระบบส่งเสริมการเกษตรแบบแปลงใหญ่รวมทั้งสิ้น 18 แปลง ครอบคลุมพืชเศรษฐกิจสำคัญ ได้แก่ ข้าว มันฝรั่ง กระเทียม หอมหัวใหญ่ มันเทศ มะม่วง หอมแบ่ง ลำไย ยางพารา ลิ้นจี่ ฝรั่ง และส้มสายน้ำผึ้ง สำหรับพื้นที่ปลูกส้มสายน้ำผึ้งแปลงใหญ่ในอำเภอฝาง มีจำนวน 2 แปลงหลัก ได้แก่ แปลงใหญ่ส้มสายน้ำผึ้งตำบลม่อนปิ่น มีสมาชิก 30 ราย พื้นที่เพาะปลูก 670 ไร่ ซึ่งขณะนี้อยู่ระหว่างการดำเนินงานปีที่ 2 โดยเน้นการพัฒนาคุณภาพผลผลิตและการบริหารจัดการแปลง และแปลงใหญ่ส้มสายน้ำผึ้งตำบลโป่งน้ำร้อน มีสมาชิก 30 ราย พื้นที่เพาะปลูก 265 ไร่ ซึ่งได้ดำเนินงานตามระบบส่งเสริมการเกษตรแบบแปลงใหญ่ครบวงจร ทั้งการพัฒนาองค์ความรู้ การสนับสนุนปัจจัยการผลิต การลดต้นทุน การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต การยกระดับคุณภาพผลผลิต การแปรรูป การบริหารจัดการกลุ่ม และการเชื่อมโยงด้านการตลาด

นายคเณศ กล่าวต่อว่า ปัจจุบันกลุ่มเกษตรกรสามารถสร้างเครือข่ายความร่วมมือและขยายช่องทางการจำหน่ายผลผลิตได้อย่างต่อเนื่อง โดยมีการกระจายสินค้าผ่านเครือข่าย สกต. สู่ภาคใต้และภาคตะวันออกเฉียงเหนือ พร้อมทั้งส่งเสริมให้สมาชิกผลิตปุ๋ยหมักใช้เองและนำสารชีวภัณฑ์มาใช้ในการดูแลแปลง เพื่อลดการใช้สารเคมีและสร้างความยั่งยืนให้กับผลผลิตในพื้นที่

สำหรับการติดตามงานและแนวทางแก้ไขปัญหาให้แก่เกษตรกรในพื้นที่ มีประเด็นสำคัญ 5 ด้าน ได้แก่ 1. การตรวจวิเคราะห์สภาพดินเพื่อลดต้นทุน มอบหมายให้กรมพัฒนาที่ดินเร่งรัดลงพื้นที่ตรวจสภาพดิน (ค่า N-P-K และความกรด-ด่าง) ในแปลงเกษตร เพื่อให้เกษตรกรใช้ปุ๋ยได้อย่างเหมาะสมและช่วยลดต้นทุนการผลิตอย่างเป็นรูปธรรม 2.การส่งเสริมการผลิตที่มีตลาดรองรับ เน้นย้ำให้หน่วยงานวิชาการและส่งเสริมการเกษตรทำงานร่วมกับพาณิชย์จังหวัด ในการวางแผนการปลูกพืชหลากหลายที่มีตลาดรับซื้อแน่นอน โดยคำนวณต้นทุนและกำไรให้ชัดเจน เพื่อเป็นข้อมูลประกอบการตัดสินใจของเกษตรกรโดยไม่บังคับ 3.ชี้แจงถึงกรอบการดำเนินงานยกระดับสิทธิที่ดิน ส.ป.ก. ให้สามารถนำไปใช้ค้ำประกันการกู้ยืมเงินได้ ซึ่งขณะนี้อยู่ระหว่างขั้นตอนการผลักดันแก้ไขเงื่อนไขทางกฎหมายในชั้นสภาผู้แทนราษฎรและวุฒิสภา 4.เร่งรัดจัดทำหนังสือยืนยันสิทธิ ตั้งเป้าหมายออกหนังสือยืนยันสิทธิที่ดิน ส.ป.ก. ในพื้นที่ ให้แล้วเสร็จภายในวันที่ 31 สิงหาคม 2569 ซึ่งครอบคลุมเกษตรกรรายเดิม 477 ราย และรายที่เปิดรับเพิ่มเติมอีก 123 ราย และ 5.การบริหารจัดการน้ำเพื่อการเกษตร ได้ มอบหมายให้ ส.ป.ก. ร่วมมือกับกรมพัฒนาที่ดิน กรมชลประทาน และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เร่งจัดหาแหล่งน้ำ ขุดสระน้ำ และวางระบบน้ำให้ครอบคลุมพื้นที่ทำการเกษตร เนื่องจากน้ำเป็นปัจจัยสำคัญหลักของเกษตรกร

ทั้งนี้ การลงพื้นที่ในครั้งนี้ นอกจากจะเป็นการติดตามความก้าวหน้าการดำเนินงานของภาครัฐแล้ว ยังเป็นการเปิดโอกาสให้เกษตรกรได้สะท้อนปัญหาจริงในพื้นที่ เพื่อให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องนำไปวางแผนแก้ไขปัญหาได้อย่างตรงจุดและยั่งยืนต่อไป

ในการลงพื้นที่ครั้งนี้ นายนิตินัยน์ปกรณ์ แสงสุวรรณ์ นายอำเภอแม่อาย กล่าวต้อนรับพร้อมให้ข้อมูลบริบทของอำเภอแม่อาย ซึ่งเป็นอำเภอเหนือสุดของจังหวัดเชียงใหม่ มีพื้นที่ติดชายแดนสาธารณรัฐแห่งสภาพเมียนมา ขณะที่ นางปาณิสรา ขำเหม เกษตรอำเภอแม่อาย ได้รายงานภาพรวมการเกษตรในพื้นที่ โดยระบุว่าทุเรียนถือเป็นพืชเศรษฐกิจตัวใหม่ของอำเภอแม่อาย ปัจจุบันมีเกษตรกรให้ความสนใจเพาะปลูกในพื้นที่แล้วประมาณ 1,500 ไร่ และเริ่มให้ผลผลิตแล้วประมาณ 700 ไร่ ซึ่งเป็นไม้ผลเศรษฐกิจที่มีศักยภาพสูงและควรได้รับการส่งเสริมให้เป็นสินค้าเกษตรมูลค่าสูง

ด้าน นายสมพร แสงสว่าง เกษตรกรเจ้าของสวนทุเรียนต้นแบบ เปิดเผยว่า เดิมพื้นที่แห่งนี้มีเนื้อที่กว่า 100 ไร่ เคยใช้ปลูกส้มสายน้ำผึ้ง แต่เมื่อปี พ.ศ. 2558 ประสบปัญหาภัยธรรมชาติพายุลูกเห็บ ทำให้ผลผลิตเสียหายทั้งหมดและต้นส้มไม่สามารถฟื้นตัวได้ ประกอบกับปัญหาราคาตกต่ำและสภาพอากาศแปรปรวน จึงได้นำทุเรียนจากจังหวัดจันทบุรีมาปลูกแซมและทดลองปลูกมากกว่า 30 สายพันธุ์ เพื่อศึกษาความเหมาะสมกับสภาพพื้นที่และสภาพอากาศของอำเภอแม่อาย ปัจจุบันเริ่มเก็บเกี่ยวผลผลิตเป็นปีที่ 3 โดยมีสายพันธุ์หลักคือ หมอนทอง และมูซานคิง ส่วนสายพันธุ์อื่น ๆ เช่น นกกระจิบ กบชายน้ำ อีทุย ทูลถวาย และสาเก เริ่มทยอยให้ผลผลิตในปีนี้เป็นปีแรก โดยสวนแห่งนี้พร้อมที่จะเป็นแหล่งเรียนรู้ให้แก่เกษตรกรรายอื่นต่อไป

ทั้งนี้ นางสาวปิยะรัฐชย์ ติยะไพรัช รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ได้รับฟังข้อเสนอแนะและปัญหาจากเกษตรกร พร้อมมอบข้อสั่งการแก่กรมวิชาการเกษตรและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ให้เข้ามาทำงานร่วมกับนายสมพร แสงสว่าง และกลุ่มเกษตรกรอย่างใกล้ชิด โดยให้เร่งดำเนินการศึกษาวิจัยและรับรองสายพันธุ์ทุเรียนที่มีความเหมาะสมกับสภาพพื้นที่และสภาพอากาศของอำเภอแม่อาย แม้กระบวนการรับรองสายพันธุ์จะต้องใช้ระยะเวลา แต่ขอให้เร่งรัดและเสนอเรื่องเข้ามาตามขั้นตอน เพื่อสร้างความมั่นใจ ยกระดับมาตรฐานผลผลิต และส่งเสริมรายได้ให้แก่เกษตรกรรายย่อยในพื้นที่อย่างยั่งยืน

ปฏิบัติการในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์หลักเพื่อกวดขันและสกัดกั้นกลุ่มรถจักรยานยนต์ที่มีพฤติกรรมดัดแปลงท่อไอเสียให้มีเสียงดังเกินกว่าที่กฎหมายกำหนด ซึ่งถือเป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญที่อาจนำไปสู่การรวมกลุ่มแข่งรถในทางสาธารณะ สร้างความเดือดร้อนรำคาญแก่ประชาชน นอกจากนี้ยังเป็นการรณรงค์ให้กลุ่มเยาวชนและนักเรียนนักศึกษาปฏิบัติตามกฎหมายจราจรอย่างเคร่งครัด เพื่อลดสถิติการเกิดอุบัติเหตุทางถนนและสร้างสภาพแวดล้อมที่ปลอดภัยให้แก่ผู้ใช้รถใช้ถนนในพื้นที่ จากการตรวจสอบและคัดกรองยานพาหนะภายในพื้นที่เป้าหมาย เจ้าหน้าที่สามารถตรวจยึดรถจักรยานยนต์ที่กระทำความผิดได้ตามกฎหมาย รวมทั้งสิ้น 19 คัน แบ่งเป็น รถจักรยานยนต์ที่ดัดแปลงท่อไอเสียเสียงดังเกินเกณฑ์มาตรฐานจำนวน 9 คัน และรถจักรยานยนต์ที่ไม่ติดแผ่นป้ายทะเบียนแสดงสิทธิ์จำนวน 10 คัน โดยเจ้าหน้าที่ได้ดำเนินการออกใบสั่งตามพระราชบัญญัติรถยนต์และกฎหมายจราจรที่เกี่ยวข้อง พร้อมทั้งสั่งการให้เจ้าของยานพาหนะนำชิ้นส่วนมาตรฐานมาเปลี่ยนและปรับปรุงสภาพรถให้ถูกต้องตามกฎหมายก่อนนำกลับไปใช้งาน ทั้งนี้ รายงานข่าวระบุว่าในระหว่างการลงพื้นที่ปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่ทุกภาคส่วน สถานการณ์โดยรวมเป็นไปด้วยความเรียบร้อย กลุ่มเยาวชนและสถานศึกษาให้ความร่วมมือเป็นอย่างดี และไม่พบเหตุการณ์แทรกซ้อนหรือความผิดปกติใด ๆ ในพื้นที่ปฏิบัติการ

เทศบาลตำบลหนองบัว อำเภอไชยปราการ จังหวัดเชียงใหม่ ได้รับการคัดเลือกให้เป็นองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นนำร่องในการจัดทำแผนบริหารจัดการน้ำและเกษตรกรรมตามหลักทฤษฎีใหม่ระดับตำบล มีเป้าหมายสำคัญเพื่อวางแนวทางการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำในพื้นที่อย่างเป็นระบบ สามารถรองรับและแก้ไขปัญหาน้ำแล้ง น้ำท่วม และน้ำเสีย ควบคู่ไปกับการพัฒนาภาคการเกษตรให้เกิดความมั่นคงและยั่งยืน

สำหรับการประชุมในครั้งนี้ เป็นการชี้แจงขั้นตอนการทำงานในส่วนของการสำรวจพื้นที่ การใช้เครื่องมือเชิงเทคนิค และการจัดเก็บข้อมูลภาคสนาม เพื่อนำชุดข้อมูลดังกล่าวมาวิเคราะห์และจัดทำสมดุลน้ำ ผังน้ำตำบล รวมถึงแผนบริหารจัดการน้ำระดับตำบล ซึ่งจะใช้เป็นฐานข้อมูลสำคัญในการกำหนดแนวทางการบริหารจัดการน้ำให้สอดคล้องกับสภาพข้อเท็จจริงของพื้นที่และความต้องการของประชาชน

นอกจากนี้ ในที่ประชุมได้มีการต้อนรับคณะผู้เชี่ยวชาญและเจ้าหน้าที่จากสถาบันส่งเสริมและพัฒนากิจกรรมปิดทองหลังพระ สืบสานแนวพระราชดำริ ซึ่งเดินทางมาร่วมถ่ายทอดองค์ความรู้ ให้คำแนะนำ และสนับสนุนการดำเนินงานในภาคสนาม เพื่อร่วมกันขับเคลื่อนการพัฒนาระบบบริหารจัดการน้ำของตำบลหนองบัวให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุด และนำไปสู่การพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชนอย่างยั่งยืนต่อไป